GGZ

Psychische klachten in de huisartsenpraktijk

Inleiding

Generieke module Psychische klachten in de huisartsenpraktijk (jan 2017)

De module is tot stand gekomen in opdracht van het Netwerk Kwaliteitsontwikkeling GGz in samenwerking met meerdere landelijke expertise-partijen. Tevens is de module afgestemd op de generieke modules [Vroege opsporing van psychische klachten in de huisartsenpraktijk], [Generalistische diagnostiek en behandeling in de GB-GGZ] en de [Landelijke samenwerkingsafspraken ggz].

Het belangrijkste onderscheid tussen deze module en de generieke module Generalistische diagnostiek en behandeling in de GB-GGZ zit in het gebruik van psychologische behandelprincipes en deeltechnieken in de huisartsenpraktijk, terwijl in de generalistische basis GGZ volledige psychologische behandelingen plaatsvinden.

Ongeveer 10% van de volwassenen die de huisarts bezoeken, ervaart psychische klachten, soms in combinatie met somatische symptomen, maar vaak weinig helder omschreven. Veel voorkomende psychische klachten zijn somberheid, slapeloosheid en een angstig en gespannen gevoel. Maar het kan ook gaan om stress- of spanningsklachten, overspanning en burn-out. De grens tussen psychische klachten en stoornissen is niet scherp en er zijn overgangsvormen. Zowel psychische klachten als psychische stoornissen kunnen leiden tot beperkingen in het dagelijks functioneren.

In deze module gaan we uit van volwassen patiënten (en hun naasten) met ‘psychische klachten’ en bij wie de huisarts (vooralsnog) psychische stoornissen, oorzakelijke somatische aandoeningen en ernstige psychische beelden niet waarschijnlijk acht. Een groot deel van de volwassenen met psychische klachten herstelt zelf en ontwikkelt geen psychische stoornis. Bij adolescenten en ouderen is de prognose vaak slechter en is het advies de klachten nauwlettend te monitoren.

Er wordt aangesloten bij de definitie van gezondheid als het vermogen van mensen zich aan te passen en eigen regie te voeren in het licht van fysieke, mentale en sociale uitdagingen van het leven. Daarmee richt de module zich op veerkracht, functioneren en participatie, naast de aandacht voor fysieke en psychische klachten. Voor een deel van de patiënten zal een eenmalig consult in de huisartsenpraktijk voldoende steun, informatie en houvast bieden om (weer) regie te kunnen voeren over hun eigen gezondheid. Andere patiënten zullen meer begeleiding en zorg nodig hebben.

De module biedt handvatten waarmee de huisarts en de praktijkondersteuner huisartsenzorg ggz (POH-GGZ) samen met de volwassen patiënten tot passende zorg kunnen komen. Deze zorg richt zich op het versterken van de gezondheid, het voorkomen van verdere ontregeling die de kans op een psychische stoornis vergroot, en het tijdig onderkennen van ernstige beelden. Bij het bepalen van passende zorg staat niet zozeer de psychische klacht centraal maar de hulpvraag en zorgbehoefte van de patiënt. Samen met de professionele deskundigheid (‘de klinische blik’) en de gehanteerde kwaliteitsstandaarden neemt deze gezamenlijke besluitvorming (shared decision making) een cruciale plaats in.

Er is een leeswijzer voor deze module ontwikkeld.

© 2018 Steunpunt KOEL