4.3. Basisinterventies

Psycho-educatie & advisering
Psycho-educatie is een basisinterventie die bij alle patiënten wordt uitgevoerd, ongeacht de ernst van de aandoening of co-morbiditeit. Er worden individuele adviezen gegeven die de patiënt activeren en een gezonde leefstijl bevorderen. De informatie is afgestemd op de kennis en belevingswereld van de patiënt en zijn naasten. Het kan gaan om mondelinge of schriftelijke informatie.

E-mental health
Met de term e-mental health wordt bedoeld: het gebruik van ICT om gezondheid en gezondheidszorg te ondersteunen en/of verbeteren. Hieronder vallen o.a. online behandelprogramma’s, op basis van een combinatie van internet- en face to face contacten. Online zelfhulpprogramma’s vallen hierbuiten.

Doelgroep: Een e-mental health programma is geschikt indien bij een patiënt sprake is van lichte problematiek en de patiënt het vermogen heeft (semi) zelfstandig de problematiek aan te pakken. Een e-mental health programma is niet bedoeld voor patiënten die:

  • de problematiek niet zelfstandig kunnen aanpakken;

  • onervaren zijn met computers;

  • de Nederlandse taal niet voldoende beheersen.

Methodiek: Binnen het zorgprogramma GGZ wordt ervaring opgedaan met e-mental health programma’s van ZorgIQ en Ksyos. Het is aan de huisartsenpraktijk welke aanbieder zij kiezen in de begeleiding bij deze nieuwe vorm van zorgaanbod. Meer informatie over e-mental health in onze regio en het aanbod van de twee aanbieders: Factsheet E-mental health

De e-mental health programma’s worden blended aangeboden, dat wil zeggen met begeleiding en ondersteuning van de POH GGZ of huisarts. Er vindt regelmatig contact plaats om de vorderingen en obstakels te bespreken en om de patiënt te motiveren.

Kortdurende begeleiding of behandeling
Kortdurende begeleiding of behandeling met als doel het verminderen van psychische klachten en het versterken van zelfredzaamheid. Hiervoor zijn meerdere gespreksmethoden toepasbaar, met een verschil in duur en uitvoering, zie tabel.

 

Farmacotherapie bij depressie, angststoornissen, ernstige psychiatrische aandoeningen en ADHD
Farmacotherapie is altijd slechts een onderdeel van de behandeling van patiënten met psychische problemen of een psychiatrische stoornis.

Naast de diagnose is de lijdensdruk bepalend voor de keus tussen gesprekstherapie en/of behandeling met medicatie. Daarbij is er de afweging tussen het beoogde effect en de bijwerkingen. Ook is kennis nodig om te komen tot de juiste keuze van bepaalde startmedicatie, bijvoorbeeld bij vrouwen met een kinderwens.

Van belang is te beseffen dat wetenschappelijk onderzoek bij psychiatrische stoornissen moeilijk is en dat daardoor de werking van psychofarmaca niet altijd goed wetenschappelijk onderbouwd is.

Wat is wel bekend:

  • Sommige patiënten hebben baat alleen maar vanwege het placebo-effect;

  • Sommige patiënten zijn niet therapietrouw;

  • Sommige patiënten krijgen onnodige combinaties;

  • De verschillen in effect tussen de medicamenten binnen dezelfde groep zijn over het algemeen klein;

  • Hoger doseren van SSRI’s vaak niet zinvol is en meer bijwerkingen geeft;

  • Bij depressie is zowel sprake van overbehandeling als van onderbehandeling, binnen de 1e lijn en de specialistische zorg. Een antidepressivum heeft alleen zin als sprake is van een matige tot ernstige depressie;

  • Antipsychotica hebben vaak ernstige bijwerkingen.

Meer informatie over farmacotherapie per doelgroep per veelvoorkomende aandoeningen: Farmacotherapie per doelgroep 

© 2019 Steunpunt KOEL