GGZ

Acute psychiatrie

Inleiding

Samenvatting, aanleiding en inhoud generieke module Acute Psychiatrie
De generieke module acute psychiatrie is opgesteld in opdracht van het Netwerk Kwaliteitsontwikkeling GGz en is tot stand gekomen in samenwerking met de betrokken ketenpartijen in de acuut psychiatrische hulpverlening.

De module beschrijft de inhoud en organisatie van hulpverlening voor personen (alle leeftijdscategorieën) in een crisissituatie, waarvan het vermoeden bestaat dat zij een acute psychiatrische stoornis hebben (inclusief verslavingsproblematiek). Tevens is er een standaard voor de te verlenen hulp aan deze personen, bij wie snel (medisch) ingrijpen noodzakelijk is. In de acute psychiatrie gaat het vaak om ernstige gevallen met gevaarelementen, waarbij de-escalatie en snelle en nauwkeurige afstemming, overdracht en samenwerking tussen de (vele) betrokken ketenpartners van groot belang is.

Doelstellingen generieke module Acute Psychiatrie
De doelstelling is om bij te dragen aan tijdige en kwalitatief goede acuut psychiatrische hulpverlening voor iedereen die dit nodig heeft. Het is van belang dat de acuut psychiatrische keten vanaf het eerste contact met een verwijzer vloeiend functioneert, niet onnodig stigmatiseert of traumatiseert, en aansluit bij de zorgbehoefte van de persoon in crisis en zijn naasten.

Voor de persoon in crisis en zijn naasten is het van belang dat hulpverleners gericht zijn op het de-escaleren van de situatie, dat hulpverleners het oordeel van de persoon en zijn naasten zoveel mogelijk betrekken, en dat hulpverleners rust, veiligheid en vertrouwen creëren. Daarnaast is het van belang dat de acuut psychiatrische hulpverlening de persoon snel en adequaat beoordeelt en de behandeling start. Personen met psychiatrische problemen dienen in dezelfde mate als personen met somatische problemen toegang tot zorg te hebben en dezelfde kwaliteit van zorg te ontvangen als personen met somatische problemen. In 2010 werd het gemiddelde aantal crisiscontacten geschat op 11,1 per 1.000 inwoners met een spreiding tussen de regio’s van 8,2 tot 18,2.

De competenties van de acuut psychiatrisch hulpverlener
Een acuut psychiatrisch hulpverlener is een BIG-geregistreerde professional: een psychiater, SPV, verpleegkundig specialist GGz, een A(N)IOS of een verslavingsarts KNMG. Acuut psychiatrische hulpverleners moeten beschikken over specifieke kennis en vaardigheden: crisisbeoordelingen/-interventies vragen specifieke deskundigheid en daarom ervaring en scholing.

Aanleiding multidisciplinaire GGZ-triagewijzer
De kenmerken van de persoon en zijn omgeving bepalen of sprake is van een crisis en wat de omvang van de crisis is en hiervoor hebben de ketenpartijen een GGz-triagewijzer ontwikkeld. Op basis van de kenmerken van de persoon en zijn omgeving bepaalt de voorwacht van de acuut psychiatrische hulpverlening aan de hand van de GGz-triagewijzer de urgentie en inzet van hulpverlening. De GGz-triagewijzer is erop gericht dat in alle situaties passende hulp geleverd wordt.

Aanjaagteam verwarde personen
Vanaf medio 2015 is de aandacht voor de opvang, hulpverlening en ondersteuning voor mensen die verward gedrag vertonen toegenomen. In dit kader is in opdracht van de VNG, het ministerie van V&J en het ministerie van VWS het ‘Aanjaagteam verwarde personen’ van start gegaan. Het Aanjaagteam heeft een persoonsgerichte aanpak ontwikkeld gebaseerd op bouwstenen die samen een integrale benadering vormen voor personen met acuut en niet acuut verward gedrag.

Bij het schrijven van de generieke module is zoveel mogelijk rekening gehouden met de bredere context en de integrale benadering om er zo voor te zorgen dat deze generieke module en de beweging gestart door het Aanjaagteam elkaar aanvullen en versterken. De generieke module vormt hiermee een onderdeel van de verbetering die partijen inzetten in de hulpverlening, opvang en ondersteuning voor verwarde personen. Bij de doorontwikkeling van de generieke module is het van belang om alle partijen die betrokken zijn bij de integrale aanpak voor personen met verward gedrag, waaronder de gemeente, te betrekken.

Leeswijzer generieke module Acute Psychiatrie:

  • Hoofdstuk 2: beschrijft de wensen en aandachts- en verbeterpunten voor de acuut psychiatrische hulpverlening vanuit het perspectief van patiënten en hun naasten.
  • Hoofdstuk 3: beschrijft de inhoud van de hulpverlening die personen in een crisissituatie nodig hebben.
  • Hoofdstuk 4: beschrijft welke hulpverlenende organisatie nodig is en tevens wat de rollen en verantwoordelijkheden zijn van de persoon in crisis, zijn naasten en vaak betrokken hulpverleners.
  • Hoofdstuk 5: beschrijft de kwaliteitsindicatoren, definities, afkortingen en het juridisch kader.

Gepubliceerd op 12 februari 2018.

© 2019 Steunpunt KOEL