8.3. Diabetische voet en verwijscriteria

De Simm's classificatie wordt vastgesteld in de huisartsenpraktijk in de eerste lijn tijdens de jaarlijkse voetcontrole. Aldaar wordt tevens het zorgprofiel vastgesteld. Dit zorgprofiel beschrijft welke zorg nodig is ter preventie van diabetische voetulcera. 

In het geval van een Simm's 0 classificatie zal educatie volledig in de huisartsenpraktijk kunnen plaatsvinden, inclusief voorlichting over goede voetzorg en adequaat schoeisel. Vanaf een Simm‟s 1 classificatie valt de diabetes patiënt in zorgprofiel 1 t/m 3, zolang er geen sprake is van een (actief) ulcus. 

 

Let wel: de Simm’s classificatie is bedoeld om tot de juiste controlefrequentie te komen en zegt niets over door wie de patiënt gezien moet worden of het verdere inhoudelijke beleid.

Definitie ‘diabetische voet’

Een verscheidenheid van voetafwijkingen, die ontstaan ten gevolge van neuropathie, macroangiopathie, „limited joint mobility‟ en gevolgen van metabole stoornissen, die meestal in combinatie voorkomen bij patiënten met diabetes mellitus. 

Definitie ‘diabetisch voetulcus ’

Een bij een diabetespatiënt ontstaan huiddefect  (incl. huidnecrose en gangreen) onder de enkel, ongeacht de bestaansduur van de wond.

De huid wordt erg kwetsbaar en gaat sneller kapot bij mensen die geen mechanische stress voelen (sensibele neuropathie) of wanneer er sprake is van perifeer arterieel vaatlijden (PAV), waardoor de huid onvoldoende doorbloed wordt. 

Voetproblemen

Ga bij patiënten met drukplekken en overmatige eeltvorming na of het schoeisel het belangrijkste probleem is. Geef in dat geval het advies goed passend schoeisel te kopen; verwijs eventueel naar een podotherapeut. Verwijs bij standsafwijkingen of een abnormaal brede voet naar een podotherapeut, revalidatiearts of orthopedisch chirurg met expertise op het terrein van voetproblemen bij diabetespatiënten.

Bij alle diabetespatiënten moet minstens eenmaal per jaar de voeten worden onderzocht door een daartoe geschoolde zorgverlener. Voor de follow-up wordt gebruikgemaakt van de gemodificeerde Sims’ classificatie. Iedere (voet)professional die bekwaam is in het uitvoeren van onderzoek naar risicofactoren voor de diabetische voet kan de classificatie uitvoeren.

  • Sims 0: geef voorlichting en educatie over voetzorg en goede schoenen.
  • Sims 1: overweeg, als daar aanleiding toe is, de patiënt te verwijzen naar een pedicure met diabetesaantekening.
  • Sims 2 of 3: de podotherapeut is de hoofdbehandelaar van de risicofactoren op een ulcus; de pedicure met diabetesaantekening kan ingezet worden voor de voetzorg.

Diabetisch voetulcus

Verwijs patiënten met een ulcus met spoed naar een ‘voetenteam’ indien er sprake is van ≥ 1 van de volgende kenmerken:

  • plantair of diep gelegen ulcus;
  • tekenen van perifeer vaatlijden en/of ischemie;
  • tekenen van systemische infectie.

Uitsluitend een niet-plantair gelegen, oppervlakkig, neuropathisch ulcus zonder tekenen van perifeer vaatlijden, dat met eenvoudige maatregelen en schoeiselaanpassing volledig drukvrij gelegd kan worden, kan door de huisarts worden behandeld, bij voorkeur in samenwerking met een podotherapeut:

Bij een beperkte cellulitis zonder systemische tekenen van infectie: schrijf een oraal antibioticum voor (zie de NHG-Standaard Bacteriële huidinfecties).106) Adviseer tijdens de behandeling het lopen te beperken. Optimaliseer de bloedglucoseregulatie. Verwijs de patiënt direct naar de specialist, bij voorkeur naar een ‘voetenteam’, als bij herbeoordeling na 48 uur de tekenen van infectie niet zijn afgenomen (zie Consultatie en verwijzing).

indien er geen aanwijzingen zijn voor infectie: beoordeel het ulcus om de paar dagen. Is er binnen twee weken met dit beleid geen genezing of genezingstendens of verslechtert het ulcus in deze periode, verwijs de patiënt dan alsnog.

Zorg bij pijn door neuropathie voor pijnbestrijding (zie de NHG-Standaard Pijn).

 

© 2019 Steunpunt KOEL