12. Taakdelegatie en competenties

Zoals duidelijk wordt in het hoofdstuk werkafspraken kunnen taken binnen de diabeteszorg door meerdere zorgverleners worden uitgevoerd. De huisarts is echter altijd eindverantwoordelijk.

De huisarts stelt de diagnose altijd zelf, dit wordt nooit gedelegeerd. De arts delegeert aan de diabetesverpleegkundige en/of praktijkondersteuner alleen die taken waarin hij/zij bevoegd en bekwaam is. De arts moet in staat zijn hierop toe te zien en, waar nodig, in kunnen grijpen. Gedelegeerde handelingen (voorbehouden handelingen) zijn vastgelegd in een praktijkprotocol en deze moeten exact volgens protocol kunnen worden uitgevoerd. Dit kunnen bijvoorbeeld zijn:

  • interpreteren van biologische parameters zoals bloeddruk en glucosewaarde;
  • aanvragen van laboratoriumonderzoek;
  • geven van voorlichting;
  • aanpassen dosering van medicatie en verwijzen gaan in overleg met de arts.

Voorbehouden handelingen volgens wet BIG
Voorbehouden handelingen brengen een risico met zich mee wanneer zij door een ondeskundige worden uitgevoerd. Deze handelingen mogen alleen uitgevoerd worden door een door de Wet BIG aangewezen zelfstandig bevoegde beroepsbeoefenaar. De handelingen die onder voorbehouden handelingen vallen worden in de wet genoemd. Onder bepaalde voorwaarden mogen zelfstandig bevoegde beroepsbeoefenaren aan anderen opdracht geven ook voorbehouden handelingen te verrichten. In dat geval dient altijd een “Uitvoeringsverzoek voorbehouden handelingen” te worden ingevuld. Ten aanzien van risicovolle handelingen in de thuissituatie is de huisarts verantwoordelijk voor het stellen van de diagnose, de indicatiestelling en het voorschrijven van de behandeling. Het behoort tot de verantwoordelijkheid van de diabetesverpleegkundige de door de huisarts voorgeschreven handeling op verantwoorde wijze aan de hand van een protocol uit te voeren. De arts die de indicatie tot de voorbehouden handeling stelt, is diegene die het uitvoeringsverzoek tekent en hij/zij, of diens vervanger, is aanspreekpunt en verantwoordelijk bij complicaties en vragen. De arts die het uitvoeringsverzoek tekent, geeft goedkeuring aan het protocol volgens welke de diabetesverpleegkundige of de praktijkondersteuner de handeling uitvoert.

Instellen op insuline
Praktijkondersteuners en diabetesverpleegkundigen kunnen een groot deel van het werk van de huisartsen overnemen. Het is hierbij wel belangrijk om goed te definiëren wie voor welke handeling verantwoordelijk is. Voordat men over kan gaan tot overdragen van modules dient de deskundigheid en bekwaamheid van de verpleegkundige gegarandeerd te worden. Zoals vastgelegd in de Wet op de Geneesmiddelenvoorziening is het voorschrijven van geneesmiddelen voorbehouden aan artsen en verloskundigen. Hoewel de nieuwe geneesmiddelenwet hierop zal worden aangepast, is zij op dit moment nog niet ingegaan. Voorschrijven en doseren van insuline door de diabetesverpleegkundige is op dit moment dan ook strikt genomen juridisch nog niet mogelijk. Hieronder staat aangegeven onder welke huidige voorwaarden de diabetesverpleegkundige op verantwoorde wijze diabetespatiënten toch kan instellen op insuline.

Voorwaarden

  • Er zal uitsluitend gewerkt worden met bevoegde en bekwame diabetesverpleegkundigen.
  • De  diabeteszorggroep zal, indien nodig, kunnen faciliteren bij het aanbieden van nascholingstrajecten teneinde de deskundigheid en de bekwaamheid van de diabetesverpleegkundigen werkzaam in de zorggroep te blijven garanderen.
  • De verpleegkundige werkt volgens de richtlijnen van dit protocol. Deze zijn van toepassing op diabetespatiënten ingesteld op een meermaal daags insulineregime
  • Diabetesverpleegkundige en huisarts regelen hun onderlinge bereikbaarheid en de bereikbaarheid voor de patiënt.
  • De huisarts geeft voor iedere patiënt die ingesteld moet worden op insuline een duidelijke opdracht aan de diabetesverpleegkundige (mondeling of schriftelijk).

Als aan deze voorwaarden is voldaan, dan is er sprake van een bevoegdheid onder voorbehoud. Volgens de Wet BIG is de verpleegkundige dan zelf aansprakelijk. Is aan de voorwaarden niet voldaan, dan moet hij/zij weigeren deze taak uit te voeren.

© 2019 Steunpunt KOEL